80% người dân chưa hiểu về bán hàng đa cấp

Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng (từ 19.2 - 2.3), cơ quan công an đã khởi tố hai vụ án về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản đối với lãnh đạo hai công ty kinh doanh đa cấp, là Công ty CP liên kết sản xuất thương mại Việt Nam (Liên Kết Việt) và Công ty CP Đầu tư thương mại và phát triển Việt Phát (Vipha Việt Nam). Điều này đang gây sự chú ý, bức xúc từ dư luận. Đồng thời, đặt ra nhiều vấn đề về công tác quản lý bán hàng đa cấp hiện nay.

80% người dân chưa hiểu về bán hàng đa cấp
80% người dân chưa hiểu về bán hàng đa cấp

 

Tính đến hết tháng 2, Cục QLCT đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp cho 67 doanh nghiệp. Đến ngày 2.3, đã có 1 doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, 1 doanh nghiệp đang trong quá trình chấm dứt hoạt động. Từ tháng 7.2015 đến thời điểm hiện tại, Cục đã tiến hành kiểm tra và xử phạt hơn 5 tỷ đồng đối với các doanh nghiệp bán hàng đa cấp vi phạm các quy định của Nghị định 42/2014/NĐ-CP về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp.

 

Thừa nhận đa cấp là một hình thức kinh doanh hiệu quả đã được 170 nước công nhận, trong đó có Việt Nam; nhiều công ty đa cấp trong nước hoạt động theo đúng quy định của pháp luật; song Trưởng phòng Điều tra và xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, Cục Quản lý cạnh tranh (QLCT) Phan Đức Quế cho rằng loại hình này đang có nhiều biến tướng. Các vi phạm liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp rất đa dạng: Bán hàng đa cấp bất chính, lợi dụng mô hình bán hàng đa cấp để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, không đăng ký với cơ quan có thẩm quyền. Một số doanh nghiệp có đăng ký hoạt động nhưng triển khai hoạt động không đúng nội dung đăng ký. Đặc biệt, loại hình lợi dụng mô hình bán hàng đa cấp để huy động tài chính đang có xu hướng phát triển thông qua các loại hình dịch vụ mới như đào tạo, câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe, trung tâm hỗ trợ người nghèo… Đáng chú ý, những vi phạm trong hoạt động bán hàng đa cấp đang có xu hướng mở rộng về địa bàn các tỉnh vùng núi, vùng sâu, vùng xa và vùng nông thôn, gây nên những bất ổn trong đời sống xã hội.

 

Cũng theo đại diện Bộ Công thương, việc quản lý hoạt động bán hàng đa cấp đang gặp nhiều khó khăn. 


Thứ nhất, do đặc thù của bán hàng đa cấp là bán lẻ trực tiếp hàng hóa tới tay người tiêu dùng thông qua mạng lưới nhà phân phối gồm nhiều cấp, nhiều nhánh, nên địa bàn hoạt động rộng, gây khó khăn trong công tác giám sát. 


Thứ hai, do hình thức bán hàng thông qua truyền miệng nên rất khó kiểm soát thông tin do các doanh nghiệp và người tham gia đưa ra.


 Thứ ba, ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp và người tham gia đa cấp còn thấp, vì lợi nhuận mà bất chấp tất cả.


 Thứ tư, nhận thức của nhiều người dân về bán hàng đa cấp còn hạn chế, không phân biệt được đâu là bán hàng đa cấp chân chính và đâu là bất chính, nhưng vì hám lợi nên dễ dàng bị dụ dỗ tham gia.

 

Chủ tịch Hiệp hội Bán hàng đa cấp Việt Nam Trương Thị Nhi bổ sung: Hiện có khoảng 80% người dân chưa hiểu bán hàng đa cấp là gì. Họ chỉ nghĩ đơn giản bán hàng đa cấp là bán giá cao, lừa dối người thân để trục lợi, thấy đông người thì gọi là đa cấp. Điều này đã làm cho dư luận có định kiến xấu về đa cấp. Thêm nữa, việc cấp phép hoạt động đa cấp thuộc trách nhiệm Bộ Công Thương nhưng việc kiểm tra, giám sát lại do Sở Công thương tiến hành. Điều này cũng khiến cho công tác quản lý thêm khó khăn. Dù hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động bán hàng đa cấp trong thời gian qua đã đồng bộ, song chưa có chế tài hữu hiệu để phát hiện và xử phạt các cá nhân vi phạm. Thực tế, việc xử phạt cá nhân vi phạm là rất khó vì thiếu bằng chứng, thiếu địa điểm cư trú rõ ràng và khi xử phạt thì khó thi hành vì họ không có tài sản hay ký quỹ bảo đảm. Bên cạnh đó, người tiêu dùng vì lòng tham nên cố tình tham gia đa cấp và họ che giấu hành vi của mình, khi thiệt hại đi khiếu nại tố cáo thì đã quá muộn. Số lượng người tham gia quá lớn nên việc phân loại, xác minh của cơ quan chức năng mất nhiều thời gian, khó khăn hơn.

 

Cần xử lý tận gốc

 

Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thương mại Nguyễn Văn Nam cho rằng, để xảy ra tình trạng biến tướng trong hoạt động của các công ty đa cấp, các cơ quan quản lý, trong đó có ngành công thương “không thể vô can”. Ông lập luận: “Thật khó để biện minh cho việc để công ty đa cấp lừa đảo hàng chục nghìn người trong cả năm trời mà không được ngăn chặn, xử lý kịp thời. Tôi không tin là cơ quan quản lý không biết vì theo quy định, họ là người cấp phép, thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của các công ty này. Do vậy, cần phải xem các cơ quan quản lý đã thực sự làm đúng vai trò của mình hay chưa?”.

 

Đồng quan điểm, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp Đỗ Văn Đương cho rằng, qua vụ việc các công ty đa cấp bị khởi tố gần đây cho thấy, “cơ quan quản lý không có động thái thường xuyên kiểm tra, theo dõi, xử lý. Mặc dù đã xử phạt như trường hợp Công ty Liên Kết Việt nhưng vẫn để tồn tại thì rõ ràng chỉ là phạt để cho qua”. Cũng theo ông Đương, vấn đề bức thiết đặt ra lúc này là phải rà soát toàn bộ hoạt động bán hàng đa cấp trên cả nước để kịp thời phát hiện sai phạm, khi phát hiện có dấu hiệu phạm tội thì phải xử lý nghiêm. Đồng thời, phải xử lý tận gốc vấn đề: Xảy ra tình trạng đó là do đâu? Có phải do năng lực quản lý, hay do lơ là trách nhiệm? Có sự móc ngoặc, trục lợi nào không khi để các công ty đa cấp lừa đảo người dân hay không?”.

 

Ở góc độ quản lý, ông Phan Đức Quế cho biết, thời gian tới, Cục QLCT tiếp tục rà soát các văn bản quy phạm pháp luật và kiến nghị sửa đổi, bổ sung các điều, khoản không còn phù hợp với thực tế theo hướng siết chặt hơn nữa hoạt động bán hàng đa cấp, tăng mức phạt đối với các hành vi vi phạm. Ông cũng khuyến cáo, trong trường hợp còn thắc mắc hoặc phát sinh tranh chấp với doanh nghiệp đa cấp, nhà phân phối và người dân có thể liên hệ với Cục QLCT để được hỗ trợ thông qua tổng đài Cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 18006838.

XEM THÊM:

THỐNG KÊ TRUY CẬP (26/9/2018)
  • Đang online 38
  • Hôm nay 5,180
  • Trong tuần 13,337
  • THỐNG KÊ TRUY CẬP (26/9/2018) 214,843

ZALO: 0974.679.635